هادى هاشميان

117

كوه توحيد ( بررسى سير زندگي، افكار، آثار و ... سيد العارفين آيت الله سيد على آقا قاضى طباطبايى تبريزى (ره)) (فارسى)

كامروايان سلوك مرحوم آيت الله قاضى طى سه دوره ، اخلاق و عرفان اسلامى را با بيان و عمل خويش تدريس فرمودند و در هر دوره ، شاگردانى پرورش يافتند كه هر يك از وزنه‌هاى سنگين علم اخلاق و عرفان به شمار مىآيند . هر چند ذكر نام و نشان همه كامروايانى كه توفيق بهره‌بردارى از زمزم جوشان حريم ولايت ، آيت الله آقا سيد على قاضى را يافتند ، در توان نگارنده نيست ولى اشاره‌اى گذرا به گروهى از آن سپيد بختان بهشت آشيان مىتواند بسيار سودمند باشد : 1 - آيت الله سيد محمد حسن الهى طباطبائى عارف ربّانى آيت الله سيد محمدحسن الهى طباطبائى برادر كوچك علامه طباطبايى در سال 1326 ق . در تبريز به دنيا آمد . پس از پايان درس‌هاى مقدماتى به مدرسه طالبيه تبريز روى آورده ، سطوح عالى فقه ، اصول ، فلسفه ، كلام را زير نظر ساير اساتيد به كمال مىرساند . مرحوم علامه طباطبائى به شاگردان خود فرموده بود : « روزهاى بسيارى به همراه برادر از تبريز بيرون آمده و در دامنه كوه‌ها و تپه‌هاى سرسبز اطراف از صبح تا غروب به تحرير خط مشغول بوديم . » « 1 » آقا سيدمحمدحسن به همراه برادر به سال 1304 ق . به منظور تكميل تحصيلات علوم دينى عازم نجف اشرف گرديد . و مدت يازده سال از حوزه درسى سيدعلى آقا قاضى و سيدحسين بادكوبه‌اى در عرفان ، فلسفه و رياضى و طب بهره‌مند شده و به طور همزمان فقه و اصول را از محضر آقا شيخ محمدحسين غروى كمپانى و آقا شيخ محمدحسين نائينى و آقا سيد ابوالحسن اصفهانى فرا مىگيرد . علامه طباطبايى در مورد حالات برادر خويش مىفرمايد : « وقتى همراه برادر در نجف اشرف تحت تربيت اخلاقى مرحوم حاج‌ميرزاعلى آقا قاضى ( قدس‌سرّه ) بوديم ، سحرگاهى بر بالاى بام ، بر سجّاده عبادت نشسته بودم . در اين موقع خواب سبكى به من دست داد و مشاهده كردم دو نفر مقابل من نشسته‌اند . يكى از آنها حضرت ادريس ( ع ) و ديگرى برادر

--> ( 1 ) - - رساله لب الباب ، مقدمه سيد محمدحسين حسينى تهرانى ، ص 91 . .